هم‌هوایی در ارتفاع برای کوهنوردان و طبیعت‌گردها؛ علائم خطر را جدی بگیرید

■ ارتفاع‌زدگی به آمادگی بدنی احترام نمی‌گذارد

افراد ورزشکار نیز ممکن است پس از افزایش سریع ارتفاع دچار مشکل شوند. عامل مهم، سرعت صعود و فرصت بدن برای سازگاری است. تجربه بدون علامت در سفر قبلی تضمین نمی‌کند این بار نیز همان واکنش را داشته باشید.

■ بیماری حاد ارتفاع چیست؟

پس از رسیدن به ارتفاع، سردرد همراه با علائمی مثل تهوع، بی‌اشتهایی، سرگیجه، خستگی یا اختلال خواب می‌تواند با بیماری حاد ارتفاع سازگار باشد. این نشانه‌ها را به کم‌خوابی یا ضعف معمول نسبت ندهید، به‌ویژه اگر پس از صعود سریع شروع شده‌اند.

■ اصل طلایی: با علائم بالاتر نروید

اگر علائم ایجاد شده‌اند، افزایش ارتفاع محل خواب تصمیم درستی نیست. استراحت، ارزیابی و در صورت بدترشدن، فرود اهمیت دارد. منابع پزشکی معتبر مانند CDC بر صعود تدریجی و جلوگیری از پیشرفت به انواع شدید بیماری ارتفاع تأکید می‌کنند.

■ علائم هشدار جدی

اختلال تعادل و راه‌رفتن، گیجی یا تغییر رفتار می‌تواند نشانه درگیری مغزی باشد. تنگی نفس در حالت استراحت، کاهش واضح توان، سرفه و بدترشدن تنفس می‌تواند نشانه درگیری ریوی باشد. این وضعیت‌ها اورژانسی‌اند و نیاز به فرود و کمک پزشکی فوری دارند. فرد علامت‌دار نباید تنها رها شود.

■ برنامه هم‌هوایی عملی

• افزایش ارتفاع محل خواب را تدریجی برنامه‌ریزی کنید.

• در شروع سفر فشار تمرین را کمتر نگه دارید.

• روزهای ذخیره برای استراحت یا تأخیر در نظر بگیرید.

• علائم هر عضو گروه را صبح و شب بررسی کنید.

• نقطه فرود، وسیله انتقال و روش تماس اضطراری را از قبل مشخص کنید.

■ آب، غذا و خواب

کم‌آبی و خستگی می‌توانند حال عمومی را بدتر و ارزیابی علائم را دشوار کنند. منظم بنوشید، غذای قابل‌هضم بخورید و از فشار بیش از حد پرهیز کنید. نوشیدن اجباری آب بسیار زیاد درمان ارتفاع‌زدگی نیست و می‌تواند مشکل دیگری ایجاد کند.

■ دارو جای برنامه را نمی‌گیرد

داروهای پیشگیری یا درمان برای همه مناسب نیستند و ممکن است منع مصرف یا عارضه داشته باشند. انتخاب و دوز آن‌ها باید با نظر پزشک آشنا با پزشکی ارتفاع انجام شود. اتکا به دارو برای صعود سریع، حاشیه ایمنی را از بین می‌برد.

■ نقش سرپرست گروه

سرپرست باید فضایی ایجاد کند که اعضا بدون نگرانی از قضاوت، علائم را گزارش کنند. پنهان‌کردن سردرد یا ضعف برای رسیدن به قله می‌تواند جان فرد و گروه را درگیر عملیات نجات کند. هدف سفر بازگشت سالم است، نه تکمیل برنامه به هر قیمت.

■ جمع‌بندی

صعود تدریجی، توقف در صورت بروز علائم و فرود سریع هنگام نشانه‌های شدید، پایه مدیریت بیماری ارتفاع است. این مطلب جای تشخیص پزشک یا آموزش کمک‌های اولیه کوهستان نیست؛ برای برنامه‌های مرتفع، مشاوره پزشکی پیش از سفر و طرح تخلیه ضروری است.