ریکاوری دوخطه با پولی وینچ؛ محاسبه نیرو، انکر و زاویه‌ها

■ دوخطه‌کردن چه مسئله‌ای را حل می‌کند؟

در کشش تک‌خط، وینچ مستقیماً بار را می‌کشد. با عبور طناب از پولی متصل به بار و بازگرداندن سر طناب به انکر، دو شاخه طناب بخشی از نیرو را تقسیم می‌کنند. در مدل ایده‌آل، نیروی لازم از سوی وینچ کاهش می‌یابد، اما اصطکاک پولی و زاویه‌ها اجازه نمی‌دهند سیستم واقعی دقیقاً ایده‌آل باشد.

■ مزیت مکانیکی را با ظرفیت اشتباه نگیرید

دوخطه‌کردن به وینچ کمک می‌کند، ولی ظرفیت طناب، پولی، شگل و نقاط اتصال را افزایش نمی‌دهد. هر جزء باید بار واقعی مسیر خود را تحمل کند. راهنماهای رسمی WARN نیز استفاده از پولی برای کاهش بار وینچ را توصیه می‌کنند، در کنار این هشدار که ظرفیت نامی هیچ جزء نباید رد شود.

■ بار وارد بر پولی و انکر

وقتی دو شاخه طناب تقریباً موازی هستند، اتصال پولی بار جمع‌شده هر دو شاخه را می‌بیند. در تغییر جهت نیز انکر پولی ممکن است نیرویی بیشتر از کشش یک شاخه دریافت کند. هرچه زاویه میان شاخه‌ها تغییر کند، برآیند نیرو تغییر می‌کند. بنابراین ظرفیت انکر را نباید مساوی ظرفیت خط وینچ فرض کرد.

■ قبل از چینش، مقاومت را تخمین بزنید

وزن خودرو فقط بخشی از مسئله است. شیب، مکش گل، تماس شاسی با زمین، تایر قفل‌شده و مانع جلوی چرخ‌ها مقاومت را بالا می‌برند. ابتدا با خاک‌برداری، اصلاح خط و استفاده از تخته کشش مقاومت را کم کنید. سیستم ریکاوری برای جبران برنامه‌ریزی ضعیف ساخته نشده است.

■ سه چینش متداول

— دوخطه به خودرو

پولی به نقطه ریکاوری خودروی گیرکرده متصل و سر طناب به انکر مناسب برمی‌گردد. این چینش بار وینچ را کاهش می‌دهد و سرعت حرکت طناب نسبت به خودرو بیشتر خواهد بود.

— تغییر جهت

پولی روی انکر جانبی قرار می‌گیرد تا جهت کشش اصلاح شود. این چینش الزاماً مزیت مکانیکی برای خودرو ایجاد نمی‌کند و بار انکر باید با دقت ارزیابی شود.

— ترکیبی

در ریکاوری پیچیده ممکن است بیش از یک پولی استفاده شود. این سیستم بدون آموزش عملی، تجهیزات دارای WLL مشخص و فرد مسئول واحد نباید اجرا شود؛ چون خطا در یک زاویه می‌تواند بار غیرمنتظره بسازد.

■ استاندارد عملیاتی گروه

• طرح مسیر نیرو را پیش از اتصال برای همه توضیح دهید.

• ظرفیت و سلامت تک‌تک اجزا را ثبت و بررسی کنید.

• منطقه خطر را برای تمام شاخه‌ها و زوایا خالی کنید.

• دمپرها را روی شاخه‌های مناسب قرار دهید.

• طناب را آرام پیش‌بارگذاری و اتصالات را دوباره بازدید کنید.

• کشش را کوتاه، یکنواخت و همراه با کنترل حرارت انجام دهید.

■ خطاهای حرفه‌ای‌نما اما خطرناک

ترکیب تجهیزات با ظرفیت نامشخص، استفاده از شگل سخت در نقطه نامناسب، ایستادن داخل V طناب، اتصال به توپی بکسل و استفاده از وینچ برای ضربه‌زدن از خطاهای جدی هستند. پیچیده‌ترشدن چینش فقط وقتی ارزش دارد که ریسک را واقعاً کاهش دهد.

■ جمع‌بندی

ریکاوری دوخطه یک مسئله مسیر نیرو است. مزیت مکانیکی، بار انکر و زاویه شاخه‌ها باید با ظرفیت ثبت‌شده تجهیزات هماهنگ باشند. این مهارت را ابتدا در محیط کنترل‌شده و زیر نظر مربی تمرین کنید، نه هنگام حادثه واقعی.