تاب شعاعی تایر پس از آفرود؛ تشخیص Out-of-Round و لرزش دورهای
تاب شعاعی یعنی فاصله سطح آج تا مرکز چرخ در طول یک دور ثابت نباشد. راننده این عیب را بهصورت ضربان یا بالا و پایینشدن تکرارشونده حس میکند. وزنه بالانس میتواند عدم توزیع جرم را اصلاح کند، اما تایری که شکل هندسی آن تغییر کرده با وزنه دوباره گرد نمیشود. پس از فشار باد پایین، ضربه سنگ یا توقف طولانی، تشخیص این تفاوت اهمیت زیادی دارد.
نشانههای Out-of-Round
لرزش ناشی از تاب شعاعی معمولاً با سرعت تغییر میکند و حالتی ضربانی دارد. ممکن است در بازهای خاص واضحتر باشد و روی فرمان، صندلی یا کف اتاق احساس شود. اگر تغییر شکل شدید باشد، خودرو حتی در سرعت کم اندکی بالا و پایین میرود.
گل خشکشده داخل رینگ، سنگ میان آج و وزنه بالانس افتاده نیز علائم مشابه میسازند. بنابراین اولین مرحله شستوشوی کامل، کنترل فشار و بررسی چشمی است. تایر را روی سطح صاف بچرخانید و فاصله آج تا یک مرجع ثابت را مشاهده کنید.
- برآمدگی یا فرورفتگی روی آج و دیواره
- تغییر فاصله آج از مرجع ثابت هنگام چرخش
- لرزش ضربانی وابسته به سرعت
- سایش موجی یا غیرعادی روی محیط تایر
چرا پس از آفرود ایجاد میشود؟
رانندگی طولانی با فشار بسیار کم باعث خمش زیاد دیواره و تولید گرما میشود. ضربه به لبه سنگ میتواند کابلهای داخلی کارکاس را جابهجا کند و پارکبودن طولانی تایر داغ در یک نقطه نیز تختی موقت ایجاد میکند. رینگ تابدار یا نصب نادرست طوقه، شکل چرخ را بیشتر برهم میزند.
در تایر تیوبلس، کاهش فشار ممکن است طوقه را روی رینگ جابهجا کند. خط راهنمای کنار طوقه باید در تمام محیط فاصله یکنواختی از لبه رینگ داشته باشد. هرگونه برآمدگی دیواره، بریدگی عمیق یا نمایانشدن نخها علامت توقف استفاده است.
تشخیص کارگاهی و تصمیم تعمیر
کارگاه میتواند تاب رینگ و تایر را جداگانه با ساعت اندازهگیری یا دستگاه Road Force بررسی کند. گاهی چرخاندن موقعیت تایر نسبت به رینگ، مجموع نقاط بلند و کوتاه را کمتر میکند؛ اما این کار درمان آسیب داخلی نیست. حدود مجاز باید با مشخصات سازنده تایر و رینگ سنجیده شود.
اگر تغییر شکل پس از گرمشدن و چند کیلومتر رانندگی آرام از بین نرفت، یا لرزش با برآمدگی همراه بود، تایر باید از سرویس خارج شود. بالانسکردن مکرر بدون یافتن علت میتواند زمان و هزینه را هدر دهد.
تفاوت عیوب رایج چرخ
| عدم بالانس | توزیع جرم نامساوی؛ معمولاً با وزنه اصلاح میشود. |
|---|---|
| تاب شعاعی تایر | تغییر شعاع مؤثر؛ نیازمند بررسی کارکاس و نصب است. |
| تاب رینگ | تغییر شکل فلز؛ باید جدا از تایر اندازهگیری شود. |
| گل داخل رینگ | جرم موقت؛ با شستوشوی کامل رفع میشود. |
چکلیست اجرایی
- رینگ و آج را کامل تمیز کنید.
- فشار هر چهار تایر را یکسان و صحیح کنید.
- دیواره و خط طوقه را چشمی بررسی کنید.
- چرخ را روی مرجع ثابت از نظر تاب مشاهده کنید.
- در صورت تداوم لرزش، تست تخصصی انجام دهید.
جمعبندی
لرزش پس از آفرود را نباید خودکار به بالانس نسبت داد. تفکیک تاب تایر، تاب رینگ و جرم چسبیده کمک میکند تعمیر درست انجام شود و یک آسیب داخلی پنهان به ترکیدن تایر منجر نگردد.
دیدگاه خود را بنویسید